Το σύστημα που γνωρίζουμε σήμερα, δηλαδή η τυποποίηση τριών γραμμάτων και τεσσάρων αριθμών, με ελληνικά/λατινικά γράμματα και μπλε πλαίσιο στα αριστερά με τον κωδικό “GR”, έχει φτάσει στα όρια της… χωρητικότητάς του λόγω της συνεχούς αύξησης του αριθμού των οχημάτων σε κυκλοφορία και είναι πλέον ξεκάθαρο ότι χρειάζεται επέκταση και ανανέωση για να προλάβει το αδιέξοδο που διαφαίνεται στον ορίζοντα.
Οι συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη προβλέπουν την προσθήκη επιπλέον χαρακτήρων, είτε με τη μορφή ενός ακόμη γράμματος είτε με τη μορφή ενός επιπλέον ψηφίου, ώστε να διευρυνθούν οι πιθανές παραλλαγές και να αποτραπεί η εξάντληση των διαθέσιμων συνδυασμών. Αυτή η επέκταση θα γίνει χωρίς να αλλάξουν οι τυπικές διαστάσεις των πινακίδων, πράγμα που σημαίνει ότι ο χώρος για τα γράμματα και τους αριθμούς θα πρέπει να επανασχεδιαστεί ή να χρησιμοποιηθεί μικρότερη γραμματοσειρά.
Παράλληλα εξετάζεται η καθιέρωση ενός συστήματος «προσωπικών» πινακίδων που θα επιτρέπει στον κάτοχο να επιλέγει συνδυασμούς που θεωρούνται «ευέλικτοι», εύηχοι ή αισθητικά πιο ελκυστικοί. Αυτή η δυνατότητα ήδη λειτουργεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και συνεπάγεται υψηλότερο κόστος για τον ιδιοκτήτη, καθώς τέτοιοι ειδικοί συνδυασμοί θα προσφέρονται έναντι αμοιβής. Η εισφορά αυτή προτείνεται να κατευθύνεται απευθείας στο Δημόσιο, ώστε να αποτρέπεται κάθε υπόνοια για άτυπες πρακτικές ή κερδοσκοπία που παρατηρήθηκε σε προηγούμενες δεκαετίες με «προνομιακούς» αριθμούς σε ακριβά οχήματα.
Το ιστορικό των ελληνικών πινακίδων δείχνει ότι το σύστημα έχει αλλάξει αρκετές φορές στο παρελθόν. Από τις πρώτες πινακίδες στις αρχές του 20ού αιώνα που αποτελούνταν μόνο από αριθμούς, μέχρι το 1972 που εισήχθη αναλογία γραμμάτων και αριθμών, και την τελική μορφή με τρία γράμματα και τέσσερα ψηφία. Το 2004 προστέθηκε η “ευρωπαϊκού τύπου” μορφή με το μπλε πλαίσιο στα αριστερά, αλλά η θεμελιώδης λογική του τριψήφιου συστήματος παρέμεινε ίδια για πάνω από τέσσερις δεκαετίες.
Ένα κρίσιμο σημείο στη συζήτηση είναι η αντιμετώπιση της παραποίησης ή της δυσανάγνωστης εμφάνισης πινακίδων, που μαζί με τις αλλαγές στο νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας επιφέρει αυστηρότερους ελέγχους και βαριά πρόστιμα για οποιεσδήποτε αλλοιώσεις ή καλύψεις εμποδίζουν την κανονική ανάγνωση. Αυτό αντικατοπτρίζει την προσπάθεια της πολιτείας να εξαλείψει φαινόμενα που δυσχεραίνουν τους ελέγχους, όπως η χρήση μεμβρανών ή ειδικών υλικών που μειώνουν την αναγνωσιμότητα, και να ενισχύσει τη συμμόρφωση με τις κανονικές προδιαγραφές.
Με την υιοθέτηση νέων προδιαγραφών πινακίδων αναζητείται επίσης μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να ενσωματωθούν τυχόν μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις. Σε διεθνές επίπεδο έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για πινακίδες ψηφιακής μορφής, οι οποίες θα εξυπηρετούν όχι μόνο την αναγνώριση αλλά και τη σύνδεση με ψηφιακά συστήματα ελέγχου και ασφάλειας. Παρόλο που στην Ελλάδα δεν υπάρχει επίσημη δέσμευση για αντικατάσταση των κλασικών πινακίδων με ψηφιακές, κάποιες εξελίξεις στο εξωτερικό δείχνουν ότι τέτοιες λύσεις θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στο μέλλον εφόσον το επιτρέψουν οι νομοθετικές και τεχνολογικές προϋποθέσεις.
Τέλος, η επέκταση του συστήματος των πινακίδων δεν επηρεάζει μόνο την εμφάνιση και το περιεχόμενο των αριθμών και γραμμάτων αλλά και τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι διαδικασίες έκδοσης και αντικατάστασης, σε ένα πλαίσιο που προσπαθεί να εναρμονιστεί με τις σύγχρονες ανάγκες αλλά και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Ταυτόχρονα, η απαίτηση για αποτελεσματική αναγνωσιμότητα των στοιχείων στις πινακίδες και η συνεχής παρακολούθηση μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων θα ενισχύσουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του ελέγχου της κυκλοφορίας συνολικά.
