Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο SPIKE δεν προστίθεται στις μεγάλες φρεγάτες ή σε νέα πλοία, αλλά μετατρέπει οκτώ σχετικά μικρές και ευέλικτες μονάδες σε φορείς κατευθυνόμενων όπλων ακριβείας.
Πρόκειται για τις τέσσερις Κανονιοφόρους «ΜΑΧΗΤΗΣ» (Ρ-266), «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ» (Ρ-267), «ΑΗΤΤΗΤΟΣ» (Ρ-268) και «ΚΡΑΤΑΙΟΣ» (Ρ-269) και για τα τέσσερα Mark V της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών.
Μάλιστα, η επίσημη ιστοσελίδα του Πολεμικού Ναυτικού καταγράφει πλέον το SPIKE NLOS στον οπλισμό και των τεσσάρων Κανονιοφόρων της κλάσης ΜΑΧΗΤΗΣ, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόγραμμα έχει προχωρήσει πολύ πέρα από το αρχικό στάδιο σχεδιασμού.
Από Κανονιοφόροι σε μικρές πυραυλακάτους ακριβείας
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τις τέσσερις ελληνικής σχεδίασης και ναυπήγησης Κανονιοφόρους κλάσης ΜΑΧΗΤΗΣ.
Στην πρύμνη τοποθετείται το σύστημα Typhoon MLS-NLOS, με εκτοξευτή που μπορεί να φιλοξενήσει έως οκτώ SPIKE NLOS. Οι πρώτες δύο μονάδες, «ΜΑΧΗΤΗΣ» και «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ», είχαν ήδη εμφανιστεί δημόσια μέσα στο 2026 με τους νέους εκτοξευτές εγκατεστημένους.
Το Naval SPIKE NLOS διαθέτει, σύμφωνα με τη Rafael, ναυτική εμβέλεια έως 32 χιλιόμετρα και μπορεί να προσβάλει τόσο στόχους επιφανείας όσο και στόχους στην ξηρά πέρα από την άμεση γραμμή θέασης του πλοίου. Χρησιμοποιεί ηλεκτροοπτική καθοδήγηση και μεταδίδει εικόνα στον χειριστή ακόμη και κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Αυτό επιτρέπει στον χειριστή όχι μόνο να παρακολουθεί την προσβολή, αλλά και να επανεκτιμά τον στόχο κατά την πτήση. Οι νεότερες δυνατότητες της οικογένειας NLOS περιλαμβάνουν επίσης έλεγχο πολλαπλών βλημάτων, μεταβίβαση του ελέγχου ενός πυραύλου σε άλλη πλατφόρμα και ταχύτερη σύνδεση αισθητήρα και μέσου πυρός.
Για το Αιγαίο αυτή η δυνατότητα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Μια Κανονιοφόρος μπορεί θεωρητικά να λαμβάνει στοιχεία στόχου από άλλη μονάδα, UAV ή άλλο αισθητήρα και να πραγματοποιεί βολή χωρίς ο στόχος να βρίσκεται υποχρεωτικά μέσα στο δικό της οπτικό πεδίο.
Οι Κανονιοφόροι ΜΑΧΗΤΗΣ, με εκτόπισμα περίπου 575 τόνων, ταχύτητα έως 21-22 κόμβους και πυροβόλο OTO Melara των 76 χιλιοστών, χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό σε αποστολές επιτήρησης και παρουσίας, ιδιαίτερα στο Ανατολικό Αιγαίο. Η προσθήκη των SPIKE αλλάζει σημαντικά το εύρος των επιχειρησιακών επιλογών τους.
SPIKE και στα ελληνικά Mark V
Διαφορετική είναι η λύση που επιλέχθηκε για τα τέσσερα ταχύπλοα Mark V των Ειδικών Δυνάμεων.
Σε αυτά ενσωματώνεται ο μικρότερος και ελαφρύτερος SPIKE ER2 μέσω του συστήματος Typhoon MLS-ER. Κάθε Mark V προβλέπεται να μπορεί να μεταφέρει τέσσερις πυραύλους ER2.
Η Rafael δίνει για τον SPIKE ER2 εμβέλεια έως 10 χιλιόμετρα όταν εκτοξεύεται από πλατφόρμα επιφανείας, ενώ το ίδιο όπλο μπορεί να φτάσει έως 16 χιλιόμετρα σε αεροπορική διαμόρφωση. Το βλήμα ζυγίζει περίπου 34 κιλά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον τεθωρακισμένων, εγκαταστάσεων αλλά και θαλάσσιων στόχων.
Οι εργασίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί στα δύο πρώτα Mark V, ενώ σύμφωνα με τις σημερινές πληροφορίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο και στα υπόλοιπα δύο. Τα βλήματα που προορίζονται για το Πολεμικό Ναυτικό έχουν επίσης παραληφθεί.
Η ενσωμάτωση δεν ήταν απλώς υπόθεση τοποθέτησης ενός εκτοξευτή. Χρειάστηκαν παρεμβάσεις στη διαρρύθμιση, στις βάσεις στήριξης και στα ηλεκτρονικά συστήματα, με στόχο τα Mark V να διατηρήσουν τον βασικό τους ρόλο: υψηλή ταχύτητα, μεταφορά ομάδων Ειδικών Επιχειρήσεων και γρήγορη προσέγγιση ή αποχώρηση από μία περιοχή.
Με τους ER2 αποκτούν επιπλέον τη δυνατότητα να παρέχουν πυρά ακριβείας πριν ή κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης ειδικών δυνάμεων.
Το πρόγραμμα SPIKE αποτελεί μέρος της ευρύτερης ελληνοϊσραηλινής συμφωνίας που υπεγράφη τον Απρίλιο του 2023 για χερσαίες, αεροπορικές και ναυτικές εκδόσεις του συστήματος. Η συνολική αξία της διακρατικής συμφωνίας είχε ανακοινωθεί από το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας στα περίπου 370 εκατ. ευρώ.
Το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε παράλληλα γνωστοποιήσει ότι η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στα τρία προγράμματα SPIKE, σε υλικά και υπηρεσίες, υπολογιζόταν περίπου στα 30 εκατ. ευρώ.
Το 2026 η συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ έχει διευρυνθεί περαιτέρω, με την υπογραφή της συμφωνίας των περίπου 650 εκατ. ευρώ για τα συστήματα πυροβολικού PULS τον Απρίλιο και της συμφωνίας των 3,035 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» στις 31 Αυγούστου.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, πάντως, το επόμενο ορόσημο είναι πολύ πιο συγκεκριμένο: η πρώτη βολή αποδοχής των SPIKE πριν τελειώσει το 2026.
Μετά από αυτήν, τέσσερις Κανονιοφόροι και τέσσερα Mark V θα μπορούν να αποτελέσουν ένα νέο πλέγμα μικρών, ευέλικτων και διασπαρμένων πλατφορμών κατευθυνόμενων πυρών στο Αιγαίο, προσθέτοντας μία δυνατότητα που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε σε πλοία αυτής της κατηγορίας.
