Οι μεταβολές που επήλθαν στα κράτη αυτά εισήγαγαν ένα νέο είδος βίας συνδεδεμένο με το οργανωμένο έγκλημα, με ιδιαίτερη επικινδυνότητα και κοινωνικές διαστάσεις. Ως οργανωμένο έγκλημα θεωρείται η οργάνωση προσώπων που έχει σκοπό την άσκηση εγκληματικής δραστηριότητας σε διαρκή βάση προκειμένου να αποκομίσει οικονομικά ωφέλη και να ελέγξει εθνικές και διεθνείς καταστάσεις.
Από την INTERPOL το έτος 1998 υιοθετήθηκε ο ακόλουθος ορισμός : "Οργανωμένο έγκλημα είναι κάθε επιχείρηση ή ομάδα ατόμων που εμπλέκεται σε διαρκή και παράνομη δραστηριότητα, η οποία έχει πρωταρχικό σκοπό την απόκτηση κερδών, ανεξάρτητα από τοπικά σύνορα". Και άλλοι ορισμοί οργανωμένου εγκλήματος έχουν διατυπωθεί. Στη Γερμανία π.χ. ως οργανωμένο έγκλημα θεωρείται η βασιζόμενη στην επιδίωξη κερδών και δύναμης, προσχεδιασμένη διάπραξη εγκληματικών πράξεων από τις οποίες η κάθε μία ή το σύνολό τους είναι ιδιαίτερης σπουδαιότητας, εφ΄όσον διαπράτονται από περισσότερους των δύο δραστών οι οποίοι έχοντας κατανείμει μεταξύ τους τους σχετικούς εγκληματικούς ρόλους συνεργάζονται προς διεκπεραίωση του σχεδίου τους για μεγάλο ή αόριστο χρονικό διάστημα είτε χρησιμοποιούν τις επαγγελματικές ή επιχειρησιακές δομές είτε εφαρμόζοντας βία ή άλλα κατάλληλα προς εκφοβισμό μέσα, είτε ενεργώντας μέσω επιρροών, που ασκούν στην πολιτική στα ΜΜΕ, στη Δημόσια Διοίκηση, στη Δικαιοσύνη ή στην Οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Ένση έχει ενεργοποιηθεί για μία αρμονικότερη σχέση μεταξύ των κρατών μελών με σκοπό την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.
Η αντιμετώπιση όμως του οργανωμένου εγκλήματος μέσω κοινών προσπαθειών δημιούργησε την ανάγκη ενός κοινού ορισμού του. Μετά από πολλές προσπάθειες για δημιουργία ενός κοινού νομικού ορισμού με σκοπό την αναγνώριση, εντοπισμό, πρόληψη και εξουδετέρωση των δραστηριοτήτων των ατόμων και ομάδων που συντελούν στην ύπαρξη και λειτουργία του οργανωμένου εγκλήματος η Ε.Ε. έχει καταλήξει ότι προκειμένου να καταταγεί μια εγκληματική πράξη ή μια εγκληματική ομάδα στο οργανωμένο έγκλημα πρέπει να συντρέχουν τουλάχιστον έξη από τα παρακάτω χαρακτηριστικά μεταξύ των οποίων : Συνεργασία μεταξύ περισσοτέρων των δύο προσώπων, Υπόνοιες διαπράξεως σοβαρών ποινικών αδικημάτων και Επιδίωξη κέρδους ή ισχύος.
Τα σημεία στο σύνολό τους είναι :
- Συνεργασία μεταξύ περισσοτέρων των δύο προσώπων.
- Καταμερισμός των καθηκόντων.
- Μεγάλη ή απροσδιόριστη χρονική διάρκεια.
- Κάποια μορφή πειθαρχίας ή ελέγχου.
- Υπόνοιες διαπράξεως σοβαρών ποινικών αδικημάτων.
- Διεθνής δράση.
- Χρήση βίας ή άλλων μέσων εκφοβισμού.
- Χρήση εμπορικών ή επιχειρησιακών δομών.
- Εμπλοκή σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
- Άσκηση επιρροής στους τομείς της πολιτικής, των ΜΜΕ, της Δημόσιας Διοίκησης, των Δικαστικών Αρχών ή της ΟΙκονομάς.
- Επιδίωξη κέρδους ή ισχύος ως στόχος.
Ως ορισμός του οργανωμένου εγκήματος στη χώρα μας εκτός από το άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα περί "σύστασης και τιμωρίας" αναγνωρίζεται το νομικό πλαίσιο ορισμού της Ε.Ε.
ΑΝΑΛΥΣΗ
Ανεξάρτητα από τον ορισμό που δίδεται, το οργανωμένο έγκλημα στις νεές του σημερινές μορφές δεν εκπορεύεται από τους παραδοσιακούς του χώρους (π.χ. από παραδοσιακές οικογένειες της Ιταλίας κ.λ.π) αλλά από πολλές άλλες χώρες κυρίως από πρώην σοσιαλιστικές δημοκρατίες. Οι εγκληματικές πράξεις που συγκροτούν το οργανωμένο έγκλημα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων όπως η διακίνηση ναρκωτικών, το ξέπλυμα χρήματος, εκβιασμοί, προστασία, ανθρώπινα όργανα, η οργανωμένη πορνεία, η κλοπή αυτοκινήτων, έργων τέχνης, διακίνηση πλαστών χαρτονομισμάτων, η χρησιμοποίηση οικονομικών πόρων παράνομων ενεργειών για ενοικίαση μισθοφόρων, είναι μερικές από τις παράνομες δραστηριότητες, το οργανωμένο έγκλημα συνδέεται άμεσα με τοπικές πολεμικές συρράξεις με την έννοια ότι χρησιμοποιούνται επαγγελματίες στρατιώτες της τύχης.
Το νέο οργανωμένο έγκλημα είναι πολυπλοκότερο και επεκτείνεται σε ένα ευρύτεο γεωγραφικό πλαίσιο. Ενώ προϋπήρχε του 1989 δεν είχε το διεθνή χαρακτήρα που έχει αποκτήσει σήμερα.
- Το οργανωμένο έγκλημα σήμερα απέκτησε γρήγορη φήμη και διεθνή εμβέλεια για πολλούς λόγους. Τα αίτια οφείλονται στο γεγονός ότι δεν περιορίζονται στην κλασσική παράνομη διακίνηση και αγοροπωλησία όπλων, ναρκωτικών, έργων τέχνης κ.λ.π. Εγκληματικές πράξεις στις οποίες η διεθνής κοινωνία είχε "εθισθεί", αλλά σε μία νέα γκάμα υλικών και ουσιών που άρχισαν να δικινούνται πρόσφατα και ανησύχησαν τη διεθνή κοινή έννομη τάξη (Διεθνείς Οργανισμούς, Μηχανισμούς Διεθνούς Ασφάλειας). Η παράνομη διακίνηση πυρηνικών υλικών, χημικών ουσιών και βιολογικών μικροβίων, αποτελεί πεδίον έντονου ενδιαφέροντος όλων των αρχών ασφαλείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
- Οι πολιτικές και οικονομικές αλλαγές που έχουν συντελεσθεί από το τέλος του 1990 σε πολλές ευρωπαϊκές κυρίως χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης υπήρξαν καθοριστικές για την ανάπτυξη και εξέλιξη του οργανωμένου εγκλήματος.
Η οικονομία στις χώρες αυτές δεν κατόρθωσε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του μέσου υπηκόου-καταναλωτή για καταναλωτικά αγαθά και έτσι προέκυψε η "παράλληλη" οικονομία. Η ένταξη βασικών καταναλωτικών αγαθών στα "παράλληλα" οικονομικά σχήματα υπήρξε εκ των πραγμάτων ουσιαστική και επικερδής για τους "επιχειρηματίες" που την εισήγαγαν. Η εμφάνιση ομάδων νέων κυρίως ανθρώπων που διεκδίκησαν τμήμα των κερδών των επιχειρήσεων υπό την μορφή ενός άμορφου ακόμη οργανωμένου εγκλήματος υπήρξε σχεδόν ταυτόχρονη. Οι οικονομικές αλλά και οι πολιτικές αλλαγές που έχουν συντελεσθεί στις χώρες της πρώην Σ.Ε. υπήρξαν καθοριστικές για την ανάπτυξη και εξέλιξη του οργανωμένου εγκλήματος.
Εκ των πραγμάτων η νοοτροπία σε αυτές τις χώρες σε θέματα ασφάλειας, διαφύλαξης συνόρων έχει υποστεί αλλαγές σε βάθος. Τα νέα θέματα ασφάλειας που αποκτούν σταδιακά προτεραιότητα είναι τα ναρκωτικά, η παράνομη μετανάστευση, οι νέες πράξεις τρομοκρατίας κ.α. που οφείλονται κυρίως στα ανοικτά σύνορα και η μετεξέλιξη της οικονομία σε ανεξέλεγκτα ελεύθερη. Το πρόβλημα του οργανωμένου εγκήματος είναι σχετικά πρόσφατο στη χώρα μας που έχει γίνει αποδέκτης ενός μέρους του οργανωμένου εγκλήματος όχι μόνο λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και γιατί το φαινόμενο του εγκλήματος έχει λάβει παγκόσμιες διαστάσεις. Η ελληνική κοινωνία από την πλευρά της δεν ήταν έτοιμη για τα νέα προβλήματα ασφάλειας (νέες μορφές απειλών) που αναγκάσθηκε λόγω της απότομης έξαρσης αλλά και της διαρκούς ύπαρξής τους να αντιμετωπίσει. Το οργανωμένο έγκλημα στη χώρα μας εμφανίσθηκε σταδιακά και με κάποια καθυστέρηση, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οργανωμένο έγκλημα δεν έχει εγκατασταθεί στη χώρα όπως διαπιστώνεται από τις εκθέσεις αρμοδίων φορέων.
Όταν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες είχαν αρχίσει να το αντιμετωπίζουν για τις ελληνικές αρχές ήταν σχεδόν άγνωστο. Η σταδιακή εμφάνισή του στις αρχές της δεκαετίας του 90 και η σχετικά ταχεία ανάπτυξη και εξάπλωσή του σ΄όλη την επικράτεια της χώρας σχετίζεται με σειρά παραγόντων όπως είναι τα γεγονότα στις γειτονικές Βαλκανικές χωρες, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Τουρκία αλλά και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και ο τρόπος με την οποία αυτή βιώνεται από τον τρίτο κόσμο. Η εγκληματική δραστηριότητα, όπως αυτή καταγράφεται στις ετήσιες εκθέσεις των διαφόρων αρχών ασφάλειας για οργανωμένο έγκλημα στη χώρα μας, στη συντριπτική της πλειοψηφία δεν συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα με βάση τα χαρακτηριστικά του. Συνήθως οι εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και εξαρθρώνονται από τις διωκτικές αρχές, δεν διαθέτουν την απαιτούμενη δομή διάρθρωσης και οργάνωσης που θα τους επέτρεπε να συνεχισθεί η δράση των μετά τη σύλληψη ορισμένων κακοποιών από τα μέλη τους.
Τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπισθεί και στη χώρα μας εγκληματικές ομάδες που αποτελούνται από Έλληνες και αλλοδαπούς που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα αλλά και στην αλλοδαπή σε εγκλήματα όπως κλοπές αυτοκινήτων, εμπόριο ναρκωτικών, διακίνηση λαθρομεταναστών, εμπορία ανθρώπων, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών και εκβιασμούς που πληρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις προϋποθέσεις να χαρακτηρισθούν οι εγκληματικές αυτές πράξεις ως οργανωμένο έγκλημα.
Στην χώρα μας οι Διευθύνσεις Ασφαλείας Αττικής και Θεσσαλονίκης της Ελληνικής Αστυνομίας αποτελούν τους βασικούς πυλώνες άσκησης κατασταλτικής πολιτικής εναντίων του οργανωμένου εγκλήματος. Η Υπηρεσία Οργανωμένου Εγκλήματος, δηλαδή η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, με έδρα στις Διευθύνσεις Ασφάλειας Αττικής και Θεσσαλονίκης, έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
- Το 1ο Τμήμα Διαχείρισης Πληροφοριών και Στρατηγικής είναι υπεύθυνο για τη συγκέντρωση, επεξεργασία, σύνθεση, ανάλυση και αξιολόγηση του πληροφοριακού υλικού, που αφορά στο οργανωμένο έγκλημα, καθώς και την εγκληματολογική και επιχειρησιακή στρατηγική ανάλυση των υφισταμένων πληροφοριακών δεδομένων και στοιχείων. Επίσης, είναι αρμόδιο για την εισήγηση λειτουργικού, τακτικού και στρατηγικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και την κατάρτιση μνημονίων και σχεδίων ενεργειών των Υπηρεσιών Ασφάλειας.
- Το 2ο Τμήμα Εξακριβώσεων και Τεκμηρίωσης Πληροφοριών είναι αρμόδιο για την έρευνα καταγγελιών, την επιβεβαίωση της αξιοπιστίας των πληροφοριών και την εξακρίβωση στοιχείων που αφορούν στο οργανωμένο έγκλημα, συνεργαζόμενο γι αυτό με τις λοιπές διωκτικές αρχές. Επίσης, διαβιβάζει στις λοιπές Υποδιευθύνσεις Ασφαλείας πληροφορίες και στοιχεία, που μπορούν να αξιοποιηθούν για την εξιχνίαση υποθέσεων αρμοδιότητάς τους και παρέχουν συνδρομή στις Υπηρεσίες που αναλαμβάνουν τη διερεύνηση τέτοιων εγκλημάτων.
- Το 3ο Τμήμα Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων, το οποίο είναι αρμόδιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, των εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, της πορνογραφίας ανηλίκων και γενικότερα της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, καθώς και την παροχή άμεσης προστασίας και αρωγής των θυμάτων των πράξεων αυτών.
- Το 4ο Τμήμα Φύλαξης Μαρτύρων, το οποίο είναι αρμόδιο για τη φύλαξη των ουσιωδών μαρτύρων, των προσώπων που κατά το άρθρο 187Α Π.Κ. βοηθούν στην αποκάλυψη εγκληματικών δραστηριοτήτων ή και των οικείων τους, τηρουμένων των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 9 Ν. 2928/2001.
Οι Υποδιευθύνσεις Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος των Διευθύνσεων Ασφαλείας Αττικής και Θεσσαλονίκης μπορούν, κατόπιν διαταγής του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, να επιλαμβάνονται και σε υποθέσεις εκτός περιφέρειάς τους, για να συνδράμουν τις κατά τόπους αρμόδιες αστυνομικές Υπηρεσίες.
ΠΗΓΗ: defencenews.gr
|
